Saparua
Woensdagmorgen 7.00 uur zijn we dan toch eindelijk geland op het vliegveld Patimura op Ambon. De veerboot naar Saparua vertrok om 13.00 uur we konden dus rustig via Suli naar Telehu rijden. Dit deden we met een taxi die door Hely Laisamputty was geregeld. ca. 10.15uur kwam Tirzah ook aan in Suli, samen met haar nicht Rika en enkele familieleden. Frans en Hanneke gingen eerst nog wat foto's maken bij de school naast het huis van Hely, zij werden luidskeels onthaalt door de kinderen en leerkrachten. daarna gingen Frans en Bert samen met Hili even op verkenning naar een hotel voor als wij terug komen van Saparua.
11.30uur gingen wij even met z'n allen eten. na het eten begaven wij ons naar de haven, ja daar wachten de sjouwers ons al op, details laat ik even in het midden en anders zie foto's. wij hebben voor ons bagage een kajuit gereserveerd ivm de hectiek die wij eventueel tegen zouden komen op de haven van Haria.
bng Augus ( mijn zwager) hebben we in die tussentijds gebeld dat wij om 15.00uur zouden aanmeren en ja tussen al die mensen ontdekten wij hem en we dachten, heerlijk wij worden opgehaald door bng Augus. Bng Augus had een busje voor ons gecharterd, zelf ging hij met de otjek (brommer). Ik zie jullie wel bij mij thuis zei hij. wij gingen nog even langs de supermarkt om wat te drinken te kopen. en een neef Tonny Tetelepta bracht ons naar Wahenania en bleef onze vaste chauffeur voor de dagen die wij op Saparua verbleven.
Wel spannend want na 4jaar gaan wij weer terug naar de plaats en huis waar mijn zus is overleden, ik was benieuwd hoe mijn gevoelens bij mij gaat werken, want die tijd was voor ons een traumatische ervaring geweest. maar gelijk toen ik het huis zag werd ik overmand door stille emotie ik dacht oooh ja het sfeer is helemaal anders, toen ik het huis binnen ging moest ik even slikken maar heb me wonder boven wonder alles heel goed onder controle. Maryani vrouw van mijn zwager kwam ons begroeten ik had nog geen voorstelling gemaakt wat mij te wachten stond, glimlachend liep zij naar mij toe en stelde zich aan mij voor als Maryani Johannis en ik stelde mij voor met Autje meer niet, wist op dat moment niet precies hoe ik me moet voorstellen. ik was een beetje in de war en begon gelijk de kamers te verdelen. we zijn gelijk op de veranda gaan zitten even acclimatiseren.
Wij hebben besloten om even naar Porto te gaan, en daarna weer terug te komen. als 1e gingen wij naar het ouderlijke huis van mijn vader daar woont zijn jongste broer hij kon niet lopen sinds een jaar of 7. door zijn val heeft hij een gebroken heup en doordat zij geen geld hebben konden ze hem niet opereren? wij kwamen pas vele jaren later achter dat hij dit is overkomen anders hadden wij vanuit Holland kunnen financieren, wij begroeten hem in zijn slaapkamer en hij moest huilen. ik legde een stel (linso merra) rode boeren zakdoekjes op zijn bed "zijn ze gek" op. en een envelop met inhoud. mijn tante is op Seram aan het werk, en zijn dochter Ketji zit op Ambon stad. Anita schoondochter verzorgt hem zolang zij weg zijn. vervolgens vroegen wij Anita om ons verder te begeleiden door het dorp Porto naar enkele familieleden ook van mijn moeders kant,
Mijn zus Ann is gewend om de familieleden en minderbedeelde balen rijst te geven vooral zo kort voor de kerst, en die traditie wil ik als ik op Porto bent voortzetten, dat is dan nu na 4jaar, te bedenken dat deze mensen omgerekend 25/50euro in de maand verdienen alleen als je werk hebt en balen rijst al gauw 17euro kost dan ben je blij als je wat extra krijgt toch, wij hebben met broers en zussen uit Holland geld bij elkaar gebracht en dit voor de familie geregeld.
het was een hele ervaring op zicht, Frans en Hanneke liepen stilletjes met ons mee door het dorp en binnen een mum van tijd stonden drommen kinderen om ons heen, natuurlijk krijgen Bert, Frans en Hanneke veel bekijks maar dat was ook niet verwonderlijks zij steken boven iedereen heen en zij zijn blank. het was maar een bliksembezoek geweest. bij 1 nicht kwamen wij op een goede moment zij gilde van vreugde want in 1993 heeft zij Bert en ik peter/meter gemaakt voor haar zoon Lucky hij zou nou 18jaar zijn en gaat op catechisatie daarna doet hij de belijdenis en heeft hij nieuwe kleren nodig dus wij met zowat de dorp naar de markt broek gepast natuurlijk hoort daar ook een blouse nodig hup een blouse er tegen aan, wij hebben snel maat betaald want zij hebben in totaal 5 kinderen en die trokken ook al aan de rok van moeders van ik ook. wij hebben snel afscheid genomen en terug gelopen naar mijn oom. whooow dat was even heftig de 1e dag op Porto. ik vroeg aan Tirzah of zij goed opgelet had, voor hoeveel woningen wij balen rijst moesten kopen stuk of 9balen ok dan. met onze chauffeur die de hele tijd op ons stond te wachten reden wij weer terug naar Wahenahia, waar mijn zwager zijn huis heeft staan. Maryani heeft voor ons gekookt en wij hebben heerlijk gegeten. dat was ons 1e dag op Saparua. ik moet eerlijk toegeven dat ik geen moment had dat ik niet aan mijn zus dacht. het was super leuk maar ook dubbel.
De volgende dag gingen wij om 07.00uur al naar het strand, om daarna naar ronda2 te doen. om 09.00uur worden wij opgehaald door Tonny. Heerlijk even zwemmen Bert bleef bij bng Augus hij had geen zin om te zwemmen.. we werden zo langzamerhand weer mens.
Ronda2 via Ulath, foto's gemaakt van huis Latumairissa voor de thuis front, toen naar dorpje Ouw een vrouwtje van in de 70 ging voor ons pottenbakken het is net of zij ons al verwacht want alles stond al gereed, in 1993 hadden wij dit voor het eerst gezien na 17jaar konden wij ons nog herinneren hoe het allemaal aan toegaat. Hanneke en ik hebben nog een souveniertje gekocht. daarna naar Paperu 2 gezinnen vroegere bewoners van Winterswijk hadden besloten om permanent naar Indonesie te verhuizen, tante Mia Lawalata herkende mij gelijk toen ik me naam noemde zij zal nu ca. 87jaar zijn haar man was al vrij snel overleden toen zij nog maar een paar jaar in Paperu woonden. ik omhelsde haar en en een brede glimlach kwam te voorschijn. echt ontroerend. zij verteld dat zij heel erg heimwee heeft naar alle kinderen zij woont daar samen met haar jongste zoon Tommie en zijn vrouw en kinderen, tante Mia zit in een rolstoel en ziet er goed uit zij begon ook in Nederlands te praten zodat de anderen het ook konden verstaan zo ook Tommie. ik vroeg of er nog iemand hier woont van die anders familielid ja aan de overkant woont Johnny Lawalata, wij gingen daar naar toe samen met Frans,Hanneke en Bert Titzah bleef bij tante Mia (zij probeerde de kleinkinderen te bellen zodat zij met hun oma kon praten) ik klopte aan de deur en een man kwam naar buiten ik zie hallo Johnny ik ben Augus Tetelepta ( zo noemde zij mij vroeger) hij lachte breed uit en wij omhelsden elkaar na 38jaar zie ik mijn klasgenoot weer heel bijzonder we bleven alleen voor de deur staan want het zou nog een lange dag worden. afscheid genomen van Paperu tante Mia even op de video opgenomen zodat zij iets kon zeggen voor haar kinderen en kleinkinderen in Holland.
Daarna gingen wij even eten in een restaurant waar mijn zus altijd naar toe ging. rumah ss zo noemen zij het eethuisje. natuurlijk hebben wij (ik) teveel besteld een hele weeshuis kon hiervan eten maar niet getreurd je kon alles ingepakt meenemen naar mijn oom op Porto.
wij gingen naar mijn oom om de ingepakte eten te brengen en wat schets mijn verbazing mijn oom was bezig om vanuit zijn slaapkamer een hoge houten stoel gebruikte hij als rolator ik zei Tirzah kijk hij kan LOPEN voor ons is dit een WONDER 4jaar geleden lag hij op bed kon hij helemaal niks. hij zei dat hij naar Seram is geweest om door een wonderdokter te laten behandelen maar mocht niet baten. wij gaan zeker in Holland voor een rolator zorgen?
Toen balen rijst gekocht voor 7gezinnen en gelijk weggebracht zie foto's het uitdelen opzicht was al een hele belevenis zij waren zo enthousiast dat wij bijna bij een verkeerde gezin rijst achterliet Tirzah was zo allert om mij te waarschuwen. je kent ze natuurlijk niet allemaal daarom hadden we dag ervoor even een rondje gemaakt om te kijken aan wie wij rijst willen geven. voor 2 gezinnen kochten wij later.
Tirzah stelde voor om even langs de schoenenzaak van de vriendin van mijn zus langst te gaan, zij was er wel onze ontmoeting was een beetje ongemakkelijk ja na 4jaar hebben we elkaar natuurlijk veel te vertellen. zij stelde voor om even bij haar thee te komen drinken en dat deden wij. de anderen gingen in de veranda buiten zitten en ik werd even apart genomen zij moest haar verhaal even kwijt, zij vertelde dat zij mijn zus zo erg miste nadat wij 4jaar geleden uit Saparua naar Holland vertrokken zij elke dag 2/3uurtje bij mijn zus huis ging zitten in haar 1tje en vaak heeft gehuild. wij hadden video banden mee willen nemen maar vergeten. zij liet ook de slaapkamer zien waar mijn zus met haar man altijd sliepen voordat zij naar hun eigen huis gingen om te acclamatiseren.
we namen afscheid en reden weer terug naar huis.
Laatste avond op Wahenahia, na het eten gingen wij buiten zitten Tirzah pakte gitaar en gingen we gezellig met elkaar lagu2 zingen met een koud bintang en nootjes. Maryani was zo enthousiast dat zij haar karaoke apparatuur heeft aangezet en samen met Frans een liefdesleid gingen zingen ja Frans begreep de hele tekst niet maar zong gewoon rustig mee. zie foto. Heel Gezellig.
slapen morgen vroeg moeten wij om 05.00uur opstaan want wij wilden 06.00uur al op de boot zitten ivm de drukte en zitplaatsen. wij hadden ook geen minuut later moeten komen.
Het was kort maar krachtig voor Frans en Hanneke een hele belevenis. het afscheid was ontroerend maar fijn ik kan met gerust hart zeggen bng Augus en zijn vrouw Maryani straalden liefde uit naar elkaar en bng Augus is daar heel gelukkig en als een vis in een water. en dit wil ik ook ovebrengen aan de kinderen in Holland en mijn broers en zussen. wij missen onze zus en moeder nog elke dag maar dit geeft wel een goed gevoel. bng Augus mis ook zijn kinderen en kleinkinderen maar hij is daar in Wahenahia op zijn plek. zijn grootste wens is dat zijn kinderen hem een keer komen opzoeken.!
